Podstawa prawna
Zasady dotyczące okresu próbnego oraz nowe obostrzenia wynikają z nowelizacji:
• Ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (w szczególności znowelizowany art. 91, określający zasady i obowiązki w okresie próbnym, oraz art. 8a i art. 103).
• Ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym.
• Przepisów wprowadzonych Ustawą z dnia 17 października 2025 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2025 poz. 1226).
1. Czas trwania okresu próbnego
Czas trwania okresu próbnego zależy od wieku kierowcy w momencie uzyskania uprawnień:
• Pełnoletni kierowcy (od 18. roku życia): okres próbny wynosi 2 lata od dnia wydania dokumentu lub uzyskania uprawnień w systemie.
• Kierowcy 17-letni: okres próbny trwa 3 lata (jednak nie dłużej niż do ukończenia 20. roku życia).
2. Bezwzględna zasada 0,0‰ alkoholu
Najważniejszą zmianą dla młodych kierowców w okresie próbnym jest absolutny zakaz prowadzenia pojazdu po spożyciu alkoholu lub środków działających podobnie do alkoholu:
• Limit w okresie próbnym (art. 91 ust. 4): wynosi dokładnie 0,0‰ we krwi oraz 0,0 mg/dm³ w wydychanym powietrzu.
• Nie obowiązuje tu standardowa granica dopuszczalnego stężenia wynosząca 0,2 promila.
3. Punkty karne i obowiązkowe szkolenia ODTJ
Początkujący kierowcy zostali objęci znacznie bardziej rygorystycznym nadzorem:
• Szkolenie po 12 punktach (art. 91 ust. 6): przekroczenie 12 punktów karnych zobowiązuje kierowcę do odbycia na własny koszt praktycznego szkolenia z zakresu zagrożeń w ruchu drogowym w Ośrodku Doskonalenia Techniki Jazdy (ODTJ) w ciągu 12 miesięcy.
• Bezwzględne cofnięcie uprawnień przy 20 punktach: przekroczenie 20 punktów karnych w pierwszym roku od uzyskania prawa jazdy skutkuje automatycznym cofnięciem uprawnień przez starostę. Aby odzyskać prawo jazdy, konieczne jest ponowne odbycie całego kursu i zdanie egzaminu.
4. Przedłużenie okresu próbnego lub utrata uprawnień
• Wydłużenie o kolejne 2 lata: popełnienie w okresie próbnym dwóch wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu w ruchu drogowym (np. nieustąpienie pierwszeństwa, przekroczenie prędkości) powoduje wydłużenie okresu próbnego o kolejne 2 lata.
• Cofnięcie prawa jazdy: następuje w przypadku popełnienia przestępstwa drogowego lub popełnienia 3 określonych w ustawie wykroczeń w trakcie okresu próbnego.
5. Dodatkowe zasady dla 17-letnich kierowców (art. 8a i art. 91 ust. 5)
Osoby zdobywające prawo jazdy w wieku 17 lat podlegają szczególnym obostrzeniom:
• Jazda z osobą towarzyszącą: przez pierwsze 6 miesięcy (lub do ukończenia 18 lat) młody kierowca musi jeździć z pasażerem na przednim fotelu, który ukończył 25 lat, posiada prawo jazdy kat. B od co najmniej 5 lat i jest trzeźwy.
• Zakaz przewozu rówieśników: niepełnoletni kierowca nie może przewozić osób poniżej 18. roku życia bez obecności wymaganego dorosłego opiekuna.
• Tylko na terytorium Polski: do momentu ukończenia 18 lat prawo jazdy nie uprawnia do kierowania pojazdami za granicą.
• Zakaz pracy zawodowej za kółkiem: niepełnoletni kierowca nie może wykonywać przewozu osób taksówką, przewozu okazjonalnego ani transportu drogowego rzeczy (np. praca jako kurier).
Podsumowując:
Zdanie egzaminu to dopiero początek drogi, a nowe zasady nie zostawiają miejsca na błędy. Znajomość przepisów, rozwaga za kółkiem i odpowiedzialne podejście do jazdy to jedyny sposób, aby bez przeszkód przejść okres próbny i zachować uprawnienia na całe życie.
